W obliczu poważnych katastrof jednym z najtrudniejszych zadań staje się identyfikacja ofiar. Proces ten, choć często pozostaje w cieniu dramatycznych relacji z miejsc tragedii, ma ogromne znaczenie dla rodzin zmarłych i całych społeczności.
Działania DVI INTERPOL-u są prowadzone według ściśle określonych międzynarodowych standardów. Od 1984 roku obowiązuje „Przewodnik po identyfikacji ofiar katastrof”, który jest aktualizowany co pięć lat (najnowsza edycja ukazała się w 2023 roku). Dokument ten opisuje najlepsze praktyki, protokoły i procedury, które zapewniają najwyższy poziom profesjonalizmu i etyki. Zespół ekspertów DVI dba również o opiekę nad rodzinami ofiar, wsparcie psychologiczne dla członków zespołów, zgodność z międzynarodowymi normami oraz wymianę informacji między krajami. Proces identyfikacji wymaga czasu, zależy on od warunków katastrofy, liczby ofiar i dostępnych danych.
W Polsce zespół DVI został powołany w 2019 roku, a jego Komórka Zarządzająca usytuowana została w Komendzie Głównej Policji, przy czym funkcję kierowniczą pełni Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji. W garnizonach wojewódzkich funkcjonują poszczególne Komórki Regionalne Zespołu DVI. Komórka Regionalna VI Zespołu DVI przy KWP we Wrocławiu powstała niedawno, a fluktuacja kadr w pozostałych komórkach przez ostatnie 5 lat spowodowała konieczność kompleksowego przeszkolenia ich członków. Dlatego też Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji, we współpracy z INTERPOL-em, zorganizowało trzydniowe, międzynarodowe szkolenie z zakresu identyfikacji ofiar katastrof, które poprowadzili Isabel Riege – szefowa DVI Niemcy, była przewodnicząca grupy roboczej INTERPOL DVI oraz Charles Lamens – koordynator INTERPOL DVI Unit.
Kurs trwał od 28 do 30 października 2025 roku w Zielonce koło Warszawy. Wzięli w nim udział przedstawiciele wszystkich komórek regionalnych (30 osób) oraz dwóch funkcjonariuszy CLKP, natomiast członkowie Komórki Zarządzającej wspomagali to przedsięwzięcie pod kątem organizacyjnym oraz obserwowali przebieg szkolenia. Celem było praktyczne przygotowanie uczestników do skutecznego prowadzenia działań identyfikacyjnych po katastrofach. Program obejmował wszystkie kluczowe etapy procesu DVI, w tym zarządzanie miejscem zdarzenia, zabezpieczanie dowodów i materiału biologicznego, procedury Ante Mortem i Post Mortem, zarządzanie polowym prosektorium, a także proces identyfikacji oraz wydania ofiar rodzinom.
W pierwszym dniu szkolenia zajęcia teoretyczne prowadzone były w formie wykładów oraz ćwiczeń (praktyczne z wypełniania formularzy Ante Mortem, w których odnotowuje się wszystkie dane i cechy szczególne osób poszukiwanych po zaistnienie katastrofy). W takich sytuacjach z osobami bliskimi przeprowadza się szczegółowy wywiad na temat zaginionego członka rodziny w celu zebrania o nim jak najwięcej informacji, które mogą pomóc w identyfikacji. Drugiego dnia odbyły się ćwiczenia z odzyskiwania ofiar i zarządzaniu miejscem zdarzenia. W ramach symulacji założono, że miejscowe targowisko w Zielonce zostało zaatakowane przy użyciu dronów kamikadze. Uczestnicy musieli podzielić obszar poszukiwań na sektory, w których opisywali i znakowali zwłoki i szczątki ludzkie, które następnie przenosili do punktu przyjmowania zwłok i szczątków. W trzecim dniu szkolenia uczestnicy wzięli udział w ćwiczeniach w prosektorium (PM) i procesie identyfikacji ofiar. Na tym etapie zwłoki i szczątki ludzkie są badane w celu wykrycia jak największej liczby danych biometrycznych, m.in. odcisków palców, odontologii, czyli badania stomatologicznego, profilowania DNA oraz wskazań fizycznych – tatuaży, blizn lub implantów chirurgicznych, które mogą być unikalne dla ofiary.
źródło: ZKS CLKP
